Yapay Zeka ile Fiyat ve Teklif Hesaplama: Küçük İşletmeler İçin

Müşteri "kaç para tutar" diye sorduğunda geç dönmek, o müşteriyi doğrudan rakibinize gönderir. Fiyat hesaplama sürecini yapay zekayla hızlandırmak, satış öncesi en büyük darboğazlardan birini çözüyor.

Danıştığım işletmelerin ortak sorunu şu: fiyat teklifi hazırlamak, çoğu zaman işletme sahibinin masasına geri dönen manuel bir iş. Müşteri talebi geliyor, sahip veya çalışan hesap makinesini açıyor, benzer bir eski teklife bakıyor, saatler sonra dönüş yapıyor. Bu süre içinde müşteri genelde iki üç yerden daha teklif almış oluyor.

Yapay zeka bu süreçte ne yapabilir?

Burada kastettiğim, yapay zekanın rastgele bir fiyat uydurması değil. Sistemi kurarken önce sizin gerçek fiyatlandırma mantığınızı (birim fiyat, m² başına ücret, paket seçenekleri, indirim koşulları gibi) net kurallara döküyorum. Yapay zeka bu kuralları bir hesap makinesi gibi kullanıyor: müşteriden gelen bilgiyi (metrekare, ürün adedi, hizmet kapsamı) topluyor, önceden tanımladığınız formüle göre bir ön fiyat aralığı üretiyor ve bunu WhatsApp üzerinden anında iletiyor.

Bu, SSS botlarındaki mantığın bir adım ilerisi: orada sabit bilgi veriliyordu, burada değişken girdiye göre hesaplama yapılıyor. Kritik nokta şu, sistem asla nihai fiyatı vermez, "yaklaşık" ibaresiyle bir ön aralık sunar; kesin teklif her zaman benim veya müşterinin onayından geçer. Bu ayrım hem doğru beklenti yönetimi hem de yanıltıcı fiyat taahhüdü riskini önlemek için gerekli.

Hangi sektörlerde işe yarıyor?

Değişkenleri net olan işlerde (m² başına fiyatlanan hizmetler, paket bazlı satışlar, adet üzerinden ücretlendirilen ürünler) çok iyi çalışıyor. Muhasebe bürolarında evrak hacmine göre ön fiyatlandırma, emlak danışmanlarında portföy değerleme öncesi ön bilgi toplama, sigorta acentelerinde ürün tipine göre yaklaşık prim aralığı gösterme, bunların hepsi teklif formu sistemleriyle aynı mantıkta birleşiyor, fark sadece hesaplamanın da otomatikleşmesi.

Ön Fiyat Nasıl Yazılmalı?

Asistanın verdiği ön fiyatın yanında bunun bir hesap sonucu olduğunu ve kesin teklifin ayrıca verileceğini yazın. "Yaklaşık" kelimesi tek başına yetmiyor, mesajın sonunda kesin teklifin onayla netleşeceğini de eklemek gerekir. Müşteri ön rakamı bir taahhüt gibi okursa, sonradan düzeltmek zorlaşır.

Müşteri Bilgiyi Eksik Verirse?

Müşteri "bir daire için fiyat istiyorum" diye yazdığında metrekare ve ilçe gibi hesap için gereken bilgi eksik. Asistan bu durumda tahmin yürütmek yerine eksik bilgiyi sormalı. Hangi bilgilerin zorunlu olduğunu kurallarda yazmak, asistanın hesaba hangi soruyla başlayacağını belirler.

Formül Yanlışsa Ne Olur?

Asistan formülü doğru uygular ama formülün kendisi yanlışsa, yanlış rakam çok sayıda müşteriye gider. Bu yüzden kurduktan sonra birkaç gerçek geçmiş teklifi sisteme verip sonucu kendi hesabınızla karşılaştırın. Farklı çıkan her örnek, bir kuralın eksik olduğunu gösteriyor. Promptun nasıl kurulacağını sistem promptu nasıl yazılır yazımda anlattım.

Kimlere Önermiyorum?

Her teklifi o müşteriye göre sıfırdan hesaplayan ve fiyatı pazarlıkla belirleyen bir işletmede kural yazmak mümkün olmaz. Bu sistem, hesap mantığı tekrarlanabilir olan işlerde işe yarıyor. Fiyatınız kişiden kişiye değişiyorsa önce bu değişimin kurallarını yazıya dökebilir misiniz diye bakın. Dökemiyorsanız sistem de yazamaz, çünkü kural olmayan yere hesap kurulamaz.

Sınırları nedir?

Kesin fiyat gerektiren, karşılıklı pazarlığa açık veya mevzuata bağlı işlerde (özellikle sigorta primlerinde) sistem sadece bir ön bilgi aracı olarak kalmalı. "Kesin fiyat" ya da "garanti" ifadesi asla kullanılmıyor, çünkü bu hem yanıltıcı olur hem de sektörel düzenlemelere aykırı düşer.

Kuralları yazarken önce neleri soruyorum?

Kurulumun asıl işi yazılım değil, sizinle oturup fiyat mantığını kâğıda dökmek. İlk soru hep aynı: "Bir teklifi nasıl hesaplıyorsun?" Çoğu işletme sahibi bunu kafasından yapıyor. "Bu eski müşteri, biraz düşerim", "mesafe uzaksa nakliye eklerim" gibi. Hangi kuralın yazıya dökülebildiğine bakıyorum. Dökülebilenler sisteme girer, dökülemeyenler dışarıda kalır ve o teklifler yine sizde biter.

Sorduğum diğer şeyler şunlar: en küçük sipariş ne kadar, hangi işlerde ön fiyat verilmez, indirim yetkisi kimde, fiyat listesi ne sıklıkla değişiyor. Sonuncusu önemli. Liste ayda bir değişiyorsa kuralları da ayda bir güncellemek gerekir. Güncellenmeyen bir asistan eski fiyatı söyler ve sonuçlarını işletme taşır.

Bir ön teklif akışı nasıl görünür?

Kurgu bir senaryo anlatayım, gerçek bir müşteri değil, ölçmediğim bir örnek. Metrekare üzerinden fiyatlanan bir işte müşteri WhatsApp'a "salon için 24 metrekare istiyorum" yazıyor. Asistan önce eksik bilgiyi soruyor: hangi ilçe, hangi malzeme, ne zaman. Cevaplar gelince tanımlı formülü çalıştırıyor ve "yaklaşık" ibaresiyle bir fiyat aralığı gönderiyor. Mesajın sonunda kesin teklifin onayla netleşeceği yazıyor. İşletme sahibine de aynı anda bir bildirim düşüyor.

Sahibin işi bildirime bakıp aralığı onaylamak ya da düzeltmekle sınırlı kalıyor. Teklif gönderildikten sonra cevap beklenen müşteriyi takip etmek ayrı bir iş, onu teklif takip motoru yazımda anlattım.

Ön teklifi insana ne zaman devretmeli?

Bazı talepleri sistem hiç hesaplamamalı. Kuralların kapsamadığı bir ürün istenirse, ölçü olağan dışıysa ya da müşteri pazarlığa girerse asistan fiyat vermez. "Size bugün dönüş yapılacak" der ve talebi sahibine iletir. Bu eşikleri baştan yazıyorum, çünkü sistemin neyi bilmediğini bilmesi, doğru hesap yapmasından daha önemli. Yanlış bir ön fiyat müşteride beklenti oluşturur ve sonradan geri çekmek zordur.

Bu tür sistemleri nasıl kurduğumu ve hangi sektörlerde denediğimi form sistemleri sayfamda toplu olarak görebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular